دسته‌اى ديگر از دانشمندان ميگويند كه اين احوال خصوصيت‌هايى است كه در سرشت خود ايام مطبوع است و اسباب ديگر در زيادت و نقصان آن مدخليت دارد ، چنان كه طبيعت فصل تابستان گرماست و طبيعت زمستان سرما ولى گاهى چنين روى مىدهد كه يكى رو بنقصان ميگذارد و ديگرى بازدياد . جالينوس فاضل گفته : وقتى مىشود يكى از اين دو قول را ترجيح داد كه اين مسئله را تجربه و امتحان كرد ، و چون حركت ثوابت پنهانى است و در طلوع و خفاى آنها در زمانى كم اختلاف بسيار كوتاهى يافت مىشود ، اين آزمايش ممكن نيست . بيان عقايد سنان بن ثابت بن قره در رد بر عقيده جالينوس سنان بن ثابت بن قره از گفته جالينوس تعجب نموده و در كتابى كه براى معتضد در انواء تأليف كرده چنين مىگويد : نمىدانم چطور جالينوس با آنكه در حساب ستارگان قوى و توانا بود از اين مطلب غفلت كرد كه طلوع و اختفاى كواكب در شهرها اختلاف عظيم و آشكارى دارد چنان كه سهيل در بغداد پنج روز از ايلول گذشته طلوع مىكند و در واسط دو روز پيش‌تر از بغداد و در بصره پيش از واسط طالع مىشود و اهل نجوم نيز گفته‌اند انواء باختلاف بلدان اختلاف مىيابد بلكه ممكن است چندين روز در يك بلد نوئى محفوظ بماند پس اين خود دليل است كه ستارگان طلوع و اختفاى آنها را در احوال زمين مدخليتى نيست . سپس خويشتن را سنان بن ثابت تكذيب كرده و گفته هرچند كه قول راجح اين است كه امر طلوع كواكب و غروب آنها در تأثيرات منسوبه به خود مشروط بشرايطى است و بطور اطلاق صحيح نيست . پس از اينكه سنان بن ثابت از اين گفته فارغ شد از نو چنين گفته ؛ بيشتر انواء عرب در حجاز است و يا نواحى نزديك بحجاز ، و انواء قبطيان در مصر و سواحل دريا و انواء بطلميوس در بلاد روم و رشته جبالى كه پهلوى آن است و اگر كسى بخواهد كه يكى از اين مواضع سه‌گانه را قصد كند آنچه جالينوس گفته كه